Raporun Genel Değerlendirmesi

Odası (EMO) ve Odası (MMO), Muğla ilinde bulunan , ve termik santralleri hakkında kapsamlı bir rapor hazırladı. Bu raporda, Türkiye'nin elektrik arzında herhangi bir sorun olmadığına dikkat çekilerek, bu santrallerin varlığının gereksiz olduğu ifade edildi. Raporda, Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy santrallerinin toplam elektrik üretim gücünün 1.768 MW, yıllık teorik üretim kapasitelerinin ise 10,9 milyar kWh olduğu belirtildi. Bu değerlerin Türkiye'nin toplam kurulu gücü ve yıllık üretim kapasitesi içinde oldukça düşük oranlar oluşturduğu kaydedildi.

Santrallerin Ülke Enerji Sistemindeki Yeri

Raporda, Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy Termik Santralleri'nin devre dışı bırakılması durumunda Türkiye elektrik sisteminin kurulu güç ve üretim kapasitesinin olumsuz etkilenmeyeceği vurgulandı. Ayrıca, bu santrallerin kapatılmasıyla birlikte eksilen üretim miktarlarının mevcut kullanılmayan kapasite ile kolayca karşılanabileceği ifade edildi. Ege Bölgesi'nin, kendi elektrik ihtiyacından yaklaşık %24,8 oranında daha fazla elektrik ürettiği belirtildi. Dolayısıyla, bu santralların devre dışı bırakılması durumunda Ege Bölgesi'nin elektrik talebinin mevcut santrallar ile rahatlıkla karşılanabileceği ifade edildi.

Ege Bölgesi Elektrik Üretimi

Raporda, 2025 yılı itibarıyla bu santrallerde yıllık ortalama 10.402,05 GWh üretim yapıldığına dikkat çekildi. Ayrıca, yalnızca lisanslı 50 MW ve üzeri santralların üretiminin bile bölge tüketimini piyasa koşullarında karşılayabileceği belirtildi. 50 MW ve üzeri santralların toplam gücünün 10.772 MW, piyasa koşullarında üretim kapasitesinin ise 48.942,2 GWh olduğu ifade edildi. Ege Bölgesi'nde ayrıca 4.259,23 MW gücünde lisanslı 50 MW'dan küçük santraller ve 4.390 MW lisansız santrallerin bulunduğu kaydedildi. Bu küçük santralların 2025 yılı üretimlerinin ise lisanslı santrallar için 12.530 GWh, lisansız santrallar için 5.735 GWh olacağı tahmin ediliyor.

Karbon Salınımı ve Kamu Yararı

Yeniköy, Kemerköy ve Yatağan santrallerinin devre dışı bırakılması halinde yıllık 10,8 ton karbon salınımının önlenebileceği, bu miktarın Türkiye'nin yıllık karbon salınımının yaklaşık %2'sini oluşturduğu ifade edildi. Raporda, bu santralların kapatılmasıyla birlikte kamu yararının sağlanacağı ve elektrik fiyatlarının düşeceği belirtildi. 2025 yılında EÜAŞ’ın bu santrallerden 75 dolar/MWh bedelle toplam 1 milyon 766 bin 636 MWh elektrik aldığı, bu uygulama sonucunda 132 milyon 497 bin 700 dolar ödeme yapıldığı vurgulandı. Santralların devre dışı kalmasıyla birlikte kamu, bu yüksek fiyatlı elektriği almak zorunda kalmayacak, bu durum da kamu yararına katkı sağlayacaktır.

Çalışanların Durumu

Raporda, termik santralların kapatılması sonrasında işini kaybedecek çalışanların olacağına da değinildi. Devre dışı bırakılan santral sahalarının rehabilitasyonu ve santralların söküm işlemlerinin yaklaşık 5-10 yıl süreceği ifade edildi. Bu süreçte, işini kaybedecek olan çalışanların bu işlerde görevlendirilmeleri gerektiği vurgulandı. Kamu öncülüğünde, planlı bir şekilde yürütülmesi gereken bu işlemler, iş kaybı sorununu çözmede önemli bir katkı sağlayacaktır.

Sürdürülebilir Madencilik Sorunları

Raporda, bölgenin turizm alanı olması ve ruhsatların içinde hem zeytinliklerin hem de doğal ve arkeolojik SİT alanlarının bulunması nedeniyle sürdürülebilir madenciliğin yapılmasının neredeyse imkansız olduğu vurgulandı. Rezervlerin tükenmesi durumunda açık maden işletmelerinin geride büyük çukurlar bıraktığı belirtildi. Bu durum, bölgenin ekosistemine zarar verebilecek bir etki yaratmaktadır.

Sonuç

Raporun sonuç bölümünde, 40 yıldan fazla bir süredir devrede olan, ekonomik verimliliğini kaybetmiş ve teknolojisi eskimiş Yatağan, Kemerköy ve Yeniköy Termik Santralleri’nin tamamen devreden çıkarılmasının ülke arz güvenliği ve Ege Bölgesi arz güvenliğine olumsuz bir etkisi olmayacağı ifade edildi. Bunun yanı sıra, karbondioksit salınımının azaltılması açısından bu durumun ülkeye büyük yarar sağlayacağı vurgulandı. Ege Bölgesi’nde son birkaç yıl içerisinde yapımına başlanmış olan 3.811 MW gücündeki 106 adet elektrik üretim tesisi projesinin 2.321,3 MW’lık bölümünün tamamlandığı, 1.358,3 MW bölümünün ise tamamlanma aşamasında olduğu kaydedildi. Bu yeni yapılan ve yapımı devam eden elektrik üretim tesislerinin büyüklüğünün, Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy Termik Santralları’nın iki katına yakındır. Bu durum, Ege Bölgesi’nde inşası devam eden elektrik üretim tesislerinin, Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy Termik Santralları’nın devre dışı kalması halinde eksilen kapasiteyi karşılayacak oranda olduğunu göstermektedir.

Akbelen Köylülerinin Eylemi

Akbelen köylüleri, doğanın ve zeytinliklerin korunması için 16 Eylül’de Ankara’da bir eylem gerçekleştireceklerini duyurdu. Bu eylemde, kamu yararının korunması ve doğal kaynakların talan edilmesine karşı durma çağrısında bulunacaklar. Yapılan duyuruda, köylülerin dayanışma ve kardeşlik için Ankara'da olacağı belirtildi.