Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı () 2025 sonuçları, Slovakya'nın başkenti Bratislava'da açıklandı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından gerçekleştirilen bu değerlendirmede Türkiye, , becerileri ve alanlarında en fazla puan artışını gösteren ülke olarak öne çıktı. Türkiye, bu alanlarda OECD üyesi ülkeler arasında önemli bir sıralama yükselişi sağladı. Özellikle fen bilimleri ve okuma becerileri alanlarında OECD ortalamasının üzerinde bir başarı gösteren Türkiye, sıralamasını fen bilimlerinde 15, okuma becerilerinde 18 ve matematikte ise 11 basamak artırdı. Son on yılda bu üç alanda da sürekli olarak performansını geliştiren tek OECD üyesi ülke Türkiye oldu.

22 Yılda Büyük Sıçrama

PISA 2003’ten 2025’e kadar Türkiye, üç alanda da sıralamasını artırmayı başardı. Fen bilimleri alanında 2003 yılında 35’inci sırada yer alan Türkiye, 2025’te 19’uncu sıraya yükseldi. Bu durum, Türkiye’nin sıralamasını yüzde 64 oranında iyileştirdiğini gösteriyor. Okuma becerilerinde ise Türkiye, 33’üncü sıradan 18’inci sıraya çıkarak yüzde 60 oranında bir artış sağladı. Matematikte ise 34’üncü sıradan 28’inci sıraya yükselerek yüzde 52 oranında bir iyileşme gösterdi. Uzun vadede Türkiye’nin her üç alanda da başarı sıralaması, yüzde 50’nin üzerinde bir artış gösterdi.

Fen Bilimlerinde OECD’nin 12 Puan Üzerinde

PISA 2025’in ağırlıklı alanı olan fen bilimlerinde Türkiye’nin puanı, 2022’ye göre 18, 2018’e göre ise 26 puan artış gösterdi. OECD ortalaması 482, tüm ülkeler ortalaması 443 iken Türkiye 494 puana ulaşarak OECD ortalamasının 12 puan üzerine çıktı. Fen bilimleri alanında PISA 2022’de 81 ülke arasında 34’üncü sırada yer alan Türkiye, 2025’te 91 ülke arasında 19’uncu sıraya yükseldi. OECD ülkeleri arasında ise 2022’de 29’uncu sırada bulunan Türkiye, 2025’te 15 basamak birden tırmanarak 14’üncü sırada yer aldı.

Okuma Becerilerinde de Lig Atlama

Okuma becerilerinde Türkiye’nin puanı 2022’ye göre 16 puan arttı. OECD ortalaması 461, tüm ülkeler ortalaması 420 iken Türkiye 472 puan aldı. 2018’de OECD ortalamasının 21 puan gerisinde olan Türkiye, 2025’te 11 puan önüne geçti. Okuma becerileri alanında Türkiye, PISA 2022’de 81 ülke arasında 36’ncı sırada yer alırken PISA 2025’te 91 ülke arasında 18’inci sıraya yükseldi. Benzer şekilde 2022’de 37 OECD ülkesi arasında 30’uncu sıradaki Türkiye, 2025’te 38 OECD ülkesi arasında 13’üncü sırada yer aldı.

Üç Alanda Yükselen Tek OECD Ülkesi

OECD ülkeleri arasında son 10 yıllık puan değişimlerine göre Türkiye, fen bilimleri, okuma ve matematik alanlarının üçünde birden puanını artıran tek OECD üyesi ülke oldu. Türkiye, aynı zamanda 2022’ye göre üç alanda da puanını en fazla artıran OECD ülkesi olarak kayıtlara geçti. PISA anketlerinden elde edilen verilere göre Türkiye’deki fiziki ve sosyal öğrenme ortamlarındaki iyileşme oranı, OECD ortalamasından yüksek oldu. personeli eksikliği ve niteliğindeki iyileşme oranı da OECD ortalamasının üstüne çıktı. Bu nedenle Türkiye’de eğitimin personel yetersizliği ve niteliğinden OECD’ye kıyasla daha az etkilendiği rapora yansıdı.

Bakan Tekin: 10 Yıllık Süreçte Büyük Başarı

PISA 2025 sonuçlarını Bratislava’da yerinde takip eden Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, “Küresel ölçekte belirgin gerilemelerin yaşandığı bu 2022-2025 döneminde her üç alanda da performansını anlamlı biçimde yükselten tek OECD ülkesi Türkiye oldu. Türkiye, aynı dönemde hem en başarılı öğrencilerinin oranını artıran hem de asgari düzeyin altındaki öğrencilerinin oranını aynı şekilde azaltan iki OECD ülkesinden biri oldu. Hem zirvedeki öğrencilerimizi daha yukarıya taşıma çabası içerisinde olduk hem de en geride kalan çocuklarımızın ellerinden tutup onların yukarıya doğru taşınmasına yardımcı olduk.” dedi.

Matematikte Ortalamanın Üzerindeyiz

PISA 2022 ile kıyaslandığında 2025’te OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin matematik alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanırken Türkiye, 9 puanlık bir artış yakaladı. 2025’te OECD ortalaması 463, tüm ülkeler ortalaması 429, Türkiye ortalaması ise 462 puan oldu ve bu puanla tüm ülkeler ortalamasının üstünde yer aldı.

Fen Bilimlerinde Almanya ve Fransa’yı Solladık

Fen bilimlerinden 494 puan alan Türkiye, 485 puan alan Almanya ve 484 puan alan Fransa ile birlikte İtalya, İspanya, Danimarka, Hollanda, Belçika ve Çekya gibi OECD ülkelerini geride bıraktı.

Okumada Finlandiya’yı Yakaladık

PISA sıralamalarında genellikle birinci olan Finlandiya’nın gerilediği gözlendi. 2025’te Finlandiya; OECD ülkeleri arasında okuma becerileri alanında 12, matematik alanında 18 ve fen alanında 8’inci oldu. Böylece Türkiye okumada Finlandiya ile arasındaki puan farkını 2’ye kadar indirdi; İsviçre, Çekya, Avusturya ve Almanya’yı geride bıraktı.

Zirvede Japonya Var

PISA 2025’te OECD ülkeleri arasında zirve değişmedi. Japonya fen bilimlerinde 538, okuma becerilerinde 503 ve matematikte 525 puanla üç alanın da birincisi oldu. Fen bilimlerinde Estonya 527 puanla ikinci, Güney Kore 526 puanla üçüncü sırada yer aldı. Okuma becerilerinde Güney Kore 501 puanla ikinci, İrlanda 500 puanla üçüncü sırada yer aldı. Matematikte ise Güney Kore 522 puanla ikinciliği, Estonya 508 puanla üçüncülüğü elde etti. Asya ülkelerinin zirvede yer aldığı 2025 PISA’da Güney Kore de üç alanın tümünde ilk 3’e giren ülke oldu.

Notlar

PISA, OECD tarafından 15 yaş grubunda örgün eğitime devam eden öğrencilerin fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarını değerlendirmek ve ülkeleri karşılaştırabilmek amacıyla üç yılda bir gerçekleştirilen bir araştırmadır. Türkiye, PISA araştırmasına 2003 yılından bu yana katılmaktadır. Bu yıl araştırmaya 91 ülke katıldı. Türkiye’den 7 bin 702 öğrenci, 14 Nisan-16 Mayıs 2025 tarihleri arasında 12 bölgeden 56 ilde bulunan 203 okuldan bilgisayar tabanlı olarak katılım sağladı. Eğitim personeli eksikliği ve niteliğindeki iyileşme oranlarının OECD ortalamasından daha yüksek olduğu görüldü.