tarafından açıklanan 2025 sonuçları, Türkiye’nin alanındaki gelişimini gözler önüne serdi. Türkiye, 2022 yılına göre fen bilimlerinde 18, okumada 16 ve matematikte 8 puanlık bir artış sağladı. Bu sonuçlar, Türkiye’nin fen bilimlerinde 494 puan alarak OECD ortalaması olan 482’nin, okumada 472 puanla 461’in üzerine çıktığını ve matematikte ise 462 puanla 463 olan OECD ortalamasına ulaştığını göstermektedir. OECD, Türkiye’yi bu başarıyı elde eden az sayıdaki ülke arasında gösteriyor. Eğitimdeki bu olumlu veriler, öğretmenlerin ve öğrencilerin çabalarının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Ancak, eğitim politikalarını değerlendirirken sadece bu manşetlere bakmak yeterli değil; arka plandaki verilere de dikkat edilmesi gerekiyor.

OECD Ülkeleri ile Karşılaştırma

2022-2025 döneminde OECD ortalaması matematikte 9, okumada 14 puan düşerken, fen bilimlerinde de 3 puanlık bir gerileme yaşandı. Uzun vadede ise OECD ortalaması, 2015-2025 arasında matematikte 485’ten 463’e, okumada 489’dan 461’e geriledi. Bu bağlamda, Türkiye’nin OECD ortalamasına ulaşmasının yalnızca hızlı ilerlemesiyle açıklanamayacağı görülüyor. Türkiye’nin matematik puanı üç yılda 8 puan artarken, OECD ortalaması 9 puan geriledi. Bu durum, Türkiye’nin başarısını küçümsemek yerine, eğitim verilerini doğru okumak açısından önem taşıyor.

Öğrenci Başarı Düzeyleri

PISA 2025 sonuçlarının sevindirici bir diğer yanı, düşük başarı düzeyindeki öğrenci oranındaki azalmadır. Türkiye’de fen bilimlerinde öğrencilerin yüzde 81’i en az temel yeterlilik düzeyine ulaşırken, OECD ortalaması yüzde 74’tür. Matematikte bu oran Türkiye’de yüzde 64, OECD’de yüzde 65; okumada ise Türkiye’de yüzde 76, OECD’de yüzde 69’dur. Türkiye, 2015’ten bu yana düşük performans gösteren öğrenci oranını matematik ve okumada 16’şar, fen bilimlerinde ise 25 puan azaltmayı başardı. Bu durum, eğitimdeki ilerlemeyi gözler önüne seriyor.

Sosyoekonomik Farklar

Ancak, Türkiye’de sosyoekonomik açıdan en avantajlı yüzde 25’lik öğrenci grubu ile en dezavantajlı yüzde 25’lik grup arasında fen bilimlerinde 81 PISA puanı farkı bulunmaktadır. OECD Türkiye raporuna göre, 2015-2025 döneminde bu sosyoekonomik başarı farkı daralmamış, aksine genişlemiştir. Performans artışı, avantajlı öğrencilerde dezavantajlı öğrencilere göre daha yüksek gerçekleşmiştir. Bu durum, eğitim sisteminin eşitlik açısından daha fazla çalışması gerektiğini gösteriyor.

Dijital Problem Çözme Becerileri

PISA 2025’in yeni değerlendirme alanlarından biri olan hesaplamalı problem çözmede Türkiye’nin ortalaması 473, OECD ortalaması ise 500 puandır. Geleneksel alanlarda OECD ortalamasını aşan Türkiye, dijital problem çözme becerilerinde geride kalmıştır. Bu sonuç, dijital teknolojilerin etkisinin arttığı günümüzde, eğitim sisteminin geleceği açısından önemli bir tartışma konusudur. Eğitimde dijital becerilerin artırılması, gelecekteki iş gücü için kritik bir öneme sahiptir.

PISA’nın Eğitim Üzerindeki Etkisi

PISA 2025 Türkiye uygulamasına 203 okuldan 7 bin 702 öğrenci katıldı. Bu öğrenciler, yaklaşık 921 bin 15 yaşındaki öğrenciyi temsil ediyor. Ancak, hiçbir uluslararası sınav, bir ülkenin eğitim sisteminin başarısını tek başına belirleyemez. Eğitimdeki bu yükseliş hangi okul türlerinde gerçekleşti? Hangi bölgelerde yoğunlaştı? Sosyoekonomik olarak dezavantajlı öğrenciler bu ilerlemeden ne kadar yararlandı? Bu sorular, Türkiye’nin eğitim politikalarının geleceği açısından kritik öneme sahiptir.

Sonuç olarak, Türkiye’nin PISA 2025’teki yükselişi önemli bir gelişme olarak değerlendirilmeli; ancak bu başarı, ve dijital beceriler gibi sorunların göz ardı edilmemesi gerektiğini de hatırlatmaktadır. Eğitimde ihtiyacımız olan şey başarıyı reddetmek de değildir, başarı manşetlerine teslim olmak da. İhtiyacımız olan, doğru soruları sormaktır. Çünkü PISA’da kaç basamak yükseldiğimiz kadar önemli bir soru daha var: Çocuklarımız gerçekten daha iyi mi öğreniyor? Ve bir eğitim sisteminin gerçek başarısı, belki de tam olarak bu soruya verebildiği yanıtta saklıdır.