OECD’nin açıkladığı 2025 sonuçları, Türkiye’nin alanındaki gelişimini net bir şekilde ortaya koyuyor. Türkiye, 2022 yılına göre fen bilimlerinde 18, okumada 16 ve matematikte 8 puanlık bir artış sağladı. Fen bilimlerinde 494 puanla OECD ortalaması olan 482’nin, okumada 472 puanla 461’in üzerine çıktı; matematikte ise 462 puanla 463 olan OECD ortalamasına ulaştı. OECD, Türkiye’yi bu üç alanda performansını artırabilen az sayıda ülke arasında gösteriyor. Bu durum, Türkiye’nin eğitimdeki çabalarının ve öğretmenler ile öğrencilerin emeklerinin karşılığını aldığını gösteriyor.

OECD Ülkelerindeki Gerileme

Ancak, Türkiye’nin bu yükselişini değerlendirirken, OECD ülkelerinin genelinde yaşanan gerileme de göz önünde bulundurulmalıdır. 2022-2025 döneminde OECD ortalaması matematikte 9, okumada 14 puan düşerken, fen bilimlerinde de 3 puanlık bir azalma yaşandı. Daha uzun bir dönem incelendiğinde, 2015-2025 arasında matematikte OECD ortalaması 485’ten 463’e, okumada 489’dan 461’e geriledi. Bu bağlamda, Türkiye’nin OECD ortalamasına ulaşmasını sadece kendi ilerlemesiyle açıklamak eksik kalır; karşılaştırma yapılan ülkelerin gerilemesi de önemli bir etken. Bu durum, Türkiye’nin eğitimdeki başarısının yanı sıra, diğer ülkelerin eğitim sistemlerindeki sorunları da gözler önüne seriyor.

Düşük Başarı Düzeyindeki Öğrenci Oranı

PISA 2025 sonuçlarının sevindirici bir diğer yönü, düşük başarı düzeyindeki öğrenci oranının azalmasıdır. Türkiye’de fen bilimlerinde öğrencilerin yüzde 81’i en az temel yeterlilik düzeyine ulaşırken, OECD ortalaması yüzde 74’tür. Matematikte bu oran Türkiye’de yüzde 64, OECD’de yüzde 65; okumada ise Türkiye’de yüzde 76, OECD’de yüzde 69’dur. Türkiye ayrıca 2015’ten bu yana düşük performans gösteren öğrenci oranını matematik ve okumada 16’şar, fen bilimlerinde ise 25 puan azaltmayı başardı. Bu gelişmeler, Türkiye’nin eğitim sisteminin daha fazla öğrenciye ulaşmayı başardığını gösteriyor ve bu durum, eğitimdeki eşitlik arayışının bir parçası olarak değerlendirilebilir.

Sosyoekonomik Farklar

Ancak, PISA 2025 raporunda dikkat çeken bir diğer veri, sosyoekonomik açıdan avantajlı ve dezavantajlı öğrenci grupları arasındaki farkın devam etmesidir. Türkiye’de sosyoekonomik açıdan en avantajlı yüzde 25’lik grup ile en dezavantajlı yüzde 25’lik grup arasında fen bilimlerinde 81 PISA puanı fark bulunmaktadır. OECD Türkiye raporuna göre, 2015-2025 döneminde bu sosyoekonomik başarı farkı daralmamış, aksine genişlemiştir. Bu durum, eğitim politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor. Eğitimde eşitlik sağlamak, tüm öğrencilerin fırsat eşitliğine sahip olmasını sağlamak açısından son derece önemlidir.

Dijital Problem Çözme Becerileri

PISA 2025’in yeni değerlendirme alanlarından biri olan hesaplamalı problem çözme becerilerinde Türkiye’nin ortalaması 473, OECD ortalaması ise 500 puandır. Geleneksel üç alanda OECD ortalamasına ulaşan Türkiye, dijital ortamda problem çözme becerilerinde hâlâ geride kalmaktadır. Bu sonuç, dijital teknolojilerin eğitimdeki öneminin arttığı günümüzde daha fazla tartışılmayı hak ediyor. Eğitim sisteminin dijital becerilere yönelik daha fazla odaklanması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, gelecekteki eğitim politikalarının şekillendirilmesinde önemli bir rol oynamalıdır.

PISA’nın Eğitim Üzerindeki Etkisi

PISA 2025 Türkiye uygulamasına 203 okuldan 7 bin 702 öğrenci katıldı. Bu öğrenciler, yaklaşık 921 bin 15 yaşındaki öğrenciyi temsil ediyor. PISA, uluslararası standartlara sahip bir araştırma olmasına rağmen, tek başına bir ülkenin eğitim sisteminin başarısını belirlemek için yeterli değildir. Eğitimde asıl önemli olan, bu verilerin neyi ifade ettiğini ve hangi soruların sorulması gerektiğidir. Türkiye’nin eğitimdeki yükselişi önemlidir; ancak sosyoekonomik eşitsizlikler ve dijital beceriler gibi sorunlar da göz ardı edilmemelidir. Eğitimde başarıyı reddetmek ya da manşetlere teslim olmak yerine, doğru soruları sormak gerekmektedir. Eğitim sisteminin gerçek başarısı, bu sorulara verilen yanıtlarda saklıdır.

Sonuç

PISA 2025 sonuçları, Türkiye’nin eğitimde kaydettiği ilerlemeleri göstermektedir. Ancak bu başarı, diğer ülkelerin gerilemesiyle birlikte değerlendirilmelidir. Eğitimdeki eşitsizlikler ve dijital beceriler gibi konular, Türkiye’nin eğitim politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, eğitim sisteminin geleceği için doğru sorular sormak ve bu sorulara yanıtlar aramak büyük önem taşımaktadır. Türkiye’nin eğitimdeki yükselişi gerçektir ve önemlidir, ancak bu başarıyı sürdürülebilir kılmak için daha fazla çaba sarf edilmelidir.