Medicana Grubu'ndan Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. M. Erkam Sencar, tedavisinde kullanılan ilaçların yalnızca kilo kaybına yardımcı olmadığını, aynı zamanda kalp-damar sağlığına da önemli katkılar sağladığını belirtti. Son yıllarda gelişen yeni nesil zayıflama ilaçlarının, sadece zayıflama tedavisi olarak değil, açısından da faydalar sunduğu ifade ediliyor. Bu durum, obezite tedavisinin kapsamını genişletmektedir.

GLP-1 Reseptör Agonistlerinin İşlevi

Sencar, GLP-1 reseptör agonisti olarak adlandırılan bu ilaçların, vücudun yemek sonrası doğal olarak ürettiği GLP-1 hormonunu taklit ettiğini açıkladı. Bu , yemek sonrası kan şekeri yükseldiğinde insülin salgılanmasına yardımcı olmakta ve iştahı azaltarak tokluk hissini artırmaktadır. Ayrıca, mide boşalmasını yavaşlatarak bireylerin daha uzun süre tok hissetmelerine yardımcı olmaktadır. Bu özellikleri sayesinde, hem kan şekeri kontrolüne hem de kilo kaybına katkıda bulunmaktadır.

SELECT Çalışmasının Bulguları

17 binden fazla katılımcıyla gerçekleştirilen SELECT çalışmasında, diyabeti olmayan, ancak fazla kilolu veya obez ve kalp-damar hastalığı bulunan bireylerde haftalık semaglutid kullanımının, kalp-damar hastalığına bağlı ölüm, kalp krizi ya da inme riskini yaklaşık yüzde 20 oranında azalttığı gözlemlenmiştir. Bu çalışma, obezite tedavisinin kalp sağlığı üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koyarak dikkat çekmektedir. Ayrıca, tip 2 diyabetli hastalar üzerinde yapılan büyük ölçekli çalışmalarda, liraglutid, dulaglutid ve semaglutid gibi ilaçların kalp krizi, inme ve kalp-damar kaynaklı ölümlerde azalma sağladığı belirlenmiştir.

İnflamasyonun Azalması ve Kalp Sağlığı

Sencar, bu tedavilerin yalnızca kilo kaybı ve kan şekeri kontrolü ile sınırlı kalmadığını, aynı zamanda inflamasyon seviyelerini de etkilediğini ifade etti. SELECT çalışmasında, semaglutid kullanan kişilerde inflamasyon göstergelerinden biri olan hs-CRP düzeylerinde yaklaşık yüzde 38 oranında bir azalma gözlemlenmiştir. Bu azalma, kilo kaybından önce başlamış olmasıyla dikkat çekmektedir. Bu bulgular, bu ilaçların kalp-damar sağlığı üzerindeki olumlu etkilerinde inflamasyonun azalmasının önemli bir rol oynayabileceğini düşündürmektedir.

Yan Etkiler ve Kullanım Önerileri

Obezite tedavisinde kullanılan bu ilaçların yan etkileri arasında bulantı, kusma, ishal, kabızlık, karın ağrısı ve hazımsızlık gibi durumlar sıklıkla görülmektedir. Sencar, tedaviye genellikle düşük dozla başlanmasının ve dozun doktor kontrolünde kademeli olarak artırılmasının önemine dikkat çekti. Nadir durumlarda, safra kesesi sorunları ve pankreatit gibi daha ciddi yan etkiler de ortaya çıkabilir. Şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı, yoğun kusma veya ishal gibi durumlarda mutlaka bir doktora başvurulması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, semaglutid kullanımında nadir görülen NAION adı verilen bir göz hastalığı ile ani görme kaybı arasında bir ilişki bildirilmiştir. Ancak bu risk oldukça düşüktür. Ani görme kaybı veya görmede hızlı bir kötüleşme yaşanması durumunda acil tıbbi değerlendirme yapılması gerektiği ifade edildi.

Doğru Kullanım ve Hekim Kontrolü

Sencar, bu ilaçların herkes için uygun olmadığını belirterek, hastaların durumu, kilosu, kalp-damar ve böbrek sağlığı gibi faktörlerin değerlendirilerek tedaviye karar verilmesi gerektiğini vurguladı. Doğru hastada, doğru dozda ve hekim kontrolünde kullanıldığında bu tedavilerin, kilo kaybı ve kan şekeri kontrolünün yanı sıra kalp-damar sağlığına da önemli faydalar sağlayabileceği sonucuna varıldı. Uzman, obezite tedavisinin yalnızca kilo vermek olarak değil, aynı zamanda uzun vadeli kalp-damar sağlığını gözeten bir yaklaşım olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bu bağlamda, yeni nesil GLP-1 temelli tedavilerin sadece kilo kaybı sağlamakla kalmayıp, belirli hasta gruplarında kalp-damar hastalıkları açısından koruyucu etkileri olduğu bilimsel çalışmalarla gösterilmektedir. Dolayısıyla, bu ilaçların kullanımı, hekim gözetiminde ve doğru hastalar için uygun bir şekilde gerçekleştirilmelidir. Bu tedavilerin, obezite ile mücadelede ve kalp sağlığının korunmasında önemli bir rol oynaması beklenmektedir.