İsviçre'nin kentinde bulunan ETH Zürih ekibi, üretimi sırasında ortaya çıkan peynir altı suyunu kullanarak, elektronik atıklardaki altını toplayabilen yenilikçi bir geliştirdi. Bu sünger, eski bilgisayar parçaları üzerinde yapılan deneyler sonucunda başarılı bir şekilde elde edilmesini sağladı. Deneyde, 20 adet eski bilgisayar anakartındaki metal parçalar kullanıldı ve sonuç olarak, elektronik atıklardan yaklaşık 450 miligram ağırlığında ve 22 ayar saflığında bir altın parçası çıkarıldı. Bu süreç, normalde atık olarak değerlendirilen iki farklı malzemenin, ekonomik değeri yüksek bir ürüne dönüşmesini sağladı.

Peynir Altı Suyundan Sünger Yapımı

Araştırmacılar, peynir üretiminin yan ürünü olan peynir altı suyundaki proteinleri kullanarak süngeri geliştirmeye başladılar. Bu proteinler, asidik bir ortamda yüksek sıcaklıkta işlenerek ince lifler haline getirildi. Kurutma işlemi sonrasında, gözenekli bir yapı elde edildi ve bu yapı sünger benzeri özellikler kazandı. Daha sonra, 20 eski bilgisayar anakartından çıkarılan metal parçalar asit içerisinde çözündürülerek altın, bakır ve diğer metaller iyon haline getirildi. Hazırlanan protein süngeri, bu çözeltinin içine bırakıldığında, altın iyonlarının süngerdeki liflere diğer metallere göre çok daha güçlü bir biçimde tutunduğu gözlemlendi. Altını süngerden ayırmak için malzeme ısıtıldı ve bu işlem sırasında süngerde biriken altın küçük parçacıklara dönüştü. Araştırmacılar, bu parçaları eriterek yaklaşık 450 miligramlık bir altın parçası elde etti. Yapılan ölçümler sonucunda, parçanın yüzde 91'inin altından, geri kalan kısmının ise büyük ölçüde bakırdan oluştuğu belirlendi. Bu oran, yaklaşık 22 ayar altına karşılık geliyor.

Ekonomik Avantajlar

Araştırmacıların hesaplamalarına göre, süngerin hammaddesi ile işlem sırasında kullanılan enerjinin toplam maliyeti, elde edilen altının değerinin yaklaşık 50 kat daha düşük. Bu durum, yöntemin yalnızca laboratuvar ortamında ilginç bir deney olmanın ötesinde ekonomik açıdan da uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Yöntemin önemli bir yönü, iki farklı atık sorununu aynı anda çözmesi. Elektronik cihazların içindeki altının geri kazanılması sağlanırken, peynir üretiminden kalan protein açısından zengin bir yan ürün de süngerin hammaddesi olarak kullanılıyor. Çalışmanın sonuçları, Advanced Materials dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, bu sistemi daha büyük ölçeklerde kullanılabilir hale getirmeyi ve mikroçip üretimi ile altın kaplama işlemlerinden çıkan endüstriyel atıklardaki altının geri kazanımını araştırmayı hedefliyor. Bu gelişmeler, hem çevresel sürdürülebilirlik açısından hem de ekonomik kazanç sağlama açısından büyük bir potansiyele sahip. Araştırmanın sonuçları, gelecekte benzer yöntemlerin geliştirilmesine de ilham verebilir.