Yozgat'ın Şefaatli ilçesine bağlı Küçükincirli köyünde, pekmez yapımında önemli bir rol üstlenen "pekmez toprağı" çıkarılmakta. Halk arasında ak toprak olarak bilinen bu özel toprak, bilimsel olarak marn olarak adlandırılmakta ve pekmeze kendine özgü bir tat kazandırmakta. Bu toprak, Türkiye'nin çeşitli illerine ve yurtdışına kadar ulaşarak dikkat çekiyor.
Toprak sahibi Bünyamin Yalçın, pekmez toprağının köyde uzun yıllardır kullanıldığını belirterek, "Burası Ermenilerden beri kalan bir bağ. Bu toprak olmadan pekmez olmuyor. Bu toprak, üzümün suyunu süzmek için kullanılır. Eğer bu toprak kullanılmazsa pekmez ekşi olur. Eskiden ekşi derlerdi. Toprağı atmadığın zaman pekmez ekşi olur" şeklinde açıklamalarda bulundu. Yalçın, köydeki pekmez toprağının çevredeki en önemli damarlarından birine sahip olduğunu ifade ederek, bu toprağın ihtiyaç sahiplerine genellikle ücretsiz verildiğini de vurguladı.
Yalçın, "Fiyatı neredeyse bedava. İnsanlar sadece pekmez kaynatacak kadar alıyor. Para verirlerse verirler, vermezlerse öyle götürürler. Pekmez kaynatmak için bu toprağı kullanmak zorundalar. Bu, Allah'ın bir nimeti. Yerimizden genellikle parasız veriyoruz" dedi.
Küçükincirli Köyü Muhtarı Yavuz İcik, pekmez toprağını köyün "beyaz altını" olarak tanımladı. İcik, "Köyümüzün beyaz altını olarak geçer. Bu toprak, pekmeze öz veren, tadını ve tuzunu bir araya getiren özellikli bir topraktır. Tüm il ve ilçelere bu toprak gider. Akdağmadeni'ne kadar gelip alanlar var. Çayıralan ve Çekerek gibi yerlerden de buraya gelenler oluyor" ifadelerini kullandı.
Fikret Yalçın, geçmişte pekmez toprağının çıkarılmasının büyük bir emek gerektirdiğini anlattı. Toprağın, yerin 10-20 metre derinliklerinden çıkarıldığını belirten Yalçın, günümüzde ise işlerin kepçe ve traktörlerle daha kolay hale geldiğini söyledi. Yalçın, "Bu toprak olmadan pekmez olmaz. Küçükincirli'nin toprağına hiçbir yerin toprağı uymaz. Mucur'dan gelenler var, Kırşehir'e götürenler var. Buradan hurdacılar alıp orada satıyorlar. Yerköy ve Şefaatli çevresinden tanıdıklarım var, Antalya'ya gidiyorlar. Almanya'ya bile bu toprak gidiyor. Şehir dışında yaşayanlar buradan alıp götürüyorlar" dedi.
Geçmişte toprak çıkarımı için geceleri çalıştıklarını anlatan Yalçın, "Bizim aklımız yetmez. Bu işi babalarımız, dedelerimiz yapardı. Yaklaşık 7-8 dönüm arazimiz var. Şimdi 3 amcam ve ben bu işi yapıyoruz" diye konuştu. Yalçın, "Yeraltından tünelle delip gidiyorduk. 10-15, hatta 20 metreden çıkarıyorduk. Damar damar çıkar bu. Her yerde düz çıkmaz. Bunu çıkarması çok zordur. Şimdi kepçeyle üzerini sıyırıyoruz. İşçi buluyoruz, sonra eşip traktörlere yükleyip getiriyoruz. Eskiden hayvanlarla gelirlerdi. Oralarda araba koyacak, at arabası, normal araba, traktör koyacak yer bulamazdık. Sabaha kadar, gece yarısına kadar lambalarla kazar çıkarırdık. Bu iş oldukça meşakkatliydi" dedi.
Pekmez toprağının fiyatı, buğdayla aynı seviyede olduğunu belirten Yalçın, "Çinik deriz. Buğdayın çiniği kaç lira, bu da aynı. Şu anda kilosu 15-17 lira arasında" şeklinde bilgi verdi.
Eşiyle birlikte pekmez toprağı çıkardığını söyleyen Şengül Yalçın, bu toprağın nasıl kullanıldığını anlattı. Yalçın, "Toprağı, üzüm olunca toplarız. Çuvallara doldururuz. O topraktan ikişer kapak içine doldurursun. Ezeriz. Süzgeçten geçirdikten sonra suyunu, ocağı ateşleriz. Orada bir kestirme yaparsın. Tam kaynamaya başlar. Tam bölünürken ortadan onları alır, kazanlara doldururuz. Sabaha kadar durur, durulur. Mırılı dibinde kalır, geri toprak. O yüzden alırsın. Yüzünden aldığını pekmez yaparsın, kaynatırsın. O toprağı koymazsan ekşi olur. Mecbur o toprağı koyarız" dedi.
Küçükincirli köyünde çıkarılan pekmez toprağı, Antalya'ya kadar uzanırken, Almanya'ya kadar da gönderildiği belirtiliyor. Bu özel toprak, pekmez yapımında vazgeçilmez bir unsur olarak dikkat çekiyor.
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.