TÜRK Mühendis ve Mimar Odaları Birliği () İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı , Türkiye genelinde aktif olarak kullanılan sayısının yaklaşık 26 milyon olduğunu belirtti. Çak, özellikle 1980 ile 2000 yılları arasında inşa edilen çok katlı yapıların açısından detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiğini ifade etti.

Çak, "Türkiye'de risk havuzunda bulunan yaklaşık 6 milyon konutun incelenmesini, risk analizlerinin yapılmasını, gerekirse performans analizleriyle birlikte binaların risk durumlarının çıkarılmasını bekliyoruz" şeklinde konuştu. Türkiye'deki binaların durumu hakkında önemli bilgiler veren Çak, Türkiye genelinde toplamda 36 milyon konut bulunduğunu, bunların bir kısmının boş, ikinci veya üçüncü konut ya da satış aşamasında olduğunu aktardı. Aktif olarak kullanılan konut sayısının ise yaklaşık 26 milyon civarında olduğunu vurguladı.

Türkiye'de Ortalama Bina Yaşı

Hıdır Çak, Türkiye'de bina yaşının hesaplanmasıyla ilgili en son çalışmanın 2021 yılında Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından gerçekleştirildiğini hatırlattı. Bu verilerin üzerine son 5 yılda inşa edilen yeni binaların eklenmesiyle Türkiye genelinde toplam 36 milyon konut bulunduğunu kaydetti. Çak, aktif olarak kullanılan konut sayısının yaklaşık 26 milyon olduğunu dile getirdi. 2021 verilerine göre Türkiye'de ortalama bina yaşı 25 olarak karşımıza çıkıyor. Ancak bu yaş, tek başına bir yapının güvenli olup olmadığını göstermez.

Bina Yaşı ve Güvenlik

Çak, bina yaşının tek başına yapının güvenli olup olmadığını belirlemediğini vurguladı. Özellikle 1980-2000 yılları arasında yapılan çok katlı yapıların risk açısından değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Çak, "Bu kriterlere göre yaklaşık 6-7 milyon konutun risk havuzunda bulunduğu görünüyor. Dolayısıyla Türkiye'deki risk havuzunda bulunan 6 milyon civarındaki konutun incelenmesini, risk analizlerinin yapılmasını bekliyoruz" ifadelerini kullandı. Bina yaşı, doğrudan bir yapının güvenli olup olmadığıyla ilgili çok önemli bir parametre verisi sunmuyor. Ancak, eğer bir bina 1998 deprem yönetmeliğinden önce yapıldıysa, yani 1975 deprem yönetmeliğine göre inşa edildiyse, çok katlıysa ve elle beton dökülmüşse, bu durum binanın riskli olduğu izlenimini verebilir.

Risk Havuzundaki Binaların İncelenmesi

Risk havuzunda bulunan konutlar için öncelikle ön inceleme yapılması gerektiğini belirten Çak, "Bu konutlar için ilk olarak ön incelemeler yapılmalıdır. Karot, profometre gibi birtakım çalışmaların ardından laboratuvar verileriyle bilgisayar ortamında bir modelleme çıkarılmalı, bu modellemeyle deprem performans analizleri ölçülmelidir. Eğer sonuç riskli çıkarsa, bina ya güçlendirilmeli ya da güçlendirme maliyeti çok yüksek çıkarsa yıkılmalı ve yeniden yapılmalıdır" dedi. Çak, ayrıca çok fazla riskli binanın bir arada olduğu bölgelerin kentsel dönüşüm alanı ilan edilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi. Bu tür bölgelerin yeniden planlanması ve yeniden yapılanması gerektiğini vurguladı. Çak, Türkiye'deki konutların güvenliği için acil önlemler alınması gerektiğini de belirtti. Bu durum, hem mevcut binaların güvenliğini artırmak hem de olası felaketler karşısında daha dayanıklı bir yapı stoku oluşturmak adına büyük önem taşıyor.