2026 yılı itibarıyla Türkiye'de 32,7 milyon kişi istihdam edilmektedir. Ancak bu çalışanın yaklaşık 8 milyonu sosyal güvenlik sisteminin dışında kalıyor. Bu durum, kayıt dışı istihdam oranının %24,4'e yükselmesine neden oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) verilerine göre, 2026'nın ikinci çeyreğinde toplam istihdam 32 milyon 656 bin kişi olarak kaydedilmiştir. Kayıt dışı çalışan sayısı, son bir yılda 600 bin kişi artarak 8 milyona yaklaşmıştır.
Kayıt Dışı İstihdam Oranı
Kayıt dışı istihdam oranı, 2026'nın ilk çeyreğinde %23,4 iken, ikinci çeyrekte 1 puan artarak %24,4 seviyesine ulaşmıştır. Bu oran, çalışan her dört kişiden birinin sosyal güvenlik sisteminin dışında kaldığını göstermektedir. Kayıt dışı çalışan sayısındaki artış, özellikle 2026'nın ilk iki çeyreği arasında dikkat çekici bir şekilde yükselmiştir. İlk çeyrekte yaklaşık 7,4 milyon olan kayıt dışı çalışan sayısı, ikinci çeyrekte 8 milyona yaklaşmıştır.
Yıllık Değişim
Yıllık karşılaştırmalarda ise kayıt dışılıkta bir gerileme gözlemlenmiştir. 2025'in ikinci çeyreğinde 32 milyon 623 bin kişi istihdam edilirken, kayıt dışı çalışan sayısı 8,5 milyon olarak belirlenmiştir. 2026'nın ikinci çeyreğinde toplam istihdam yalnızca 33 bin kişi artmasına rağmen, kayıt dışılık oranı %24,4'e düşmüştür. Bu, yaklaşık yarım milyon kişinin kayıt dışı çalıştığı anlamına gelmektedir. Kayıt dışı istihdam oranı, 2025'in ikinci çeyreğindeki %25,9 seviyesinden 2026'nın ilk çeyreğinde %23,4'e gerileyerek son bir yılın en düşük seviyesine inmiştir. Ancak ikinci çeyrekte yeniden yukarı yönlü bir hareket gözlemlenmiştir.
Sektörel Dağılım
Sektörler arasında önemli değişimler yaşanmıştır. 2026'nın ikinci çeyreğinde sanayi sektöründe çalışan sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre 226 bin kişi azalmıştır. Tarım istihdamı da 25 bin kişi gerilemiştir. Buna karşın, hizmet sektörlerinde 265 bin kişilik bir istihdam artışı yaşanmıştır. İnşaat sektöründe ise 19 bin kişilik bir artış gözlemlenmiştir. Böylece sanayi ve tarımdaki kayıplar, ağırlıklı olarak hizmet sektöründeki artışla dengelenmiştir. TEPAV’ın Haziran verilerine göre, imalat sanayinde aylık bazda bir toparlanma yaşanmıştır. İmalat sektöründe sigortalı çalışan sayısı, bir önceki aya göre 108 bin kişi artmış ve yaklaşık iki yıldır devam eden yıllık gerileme sona ermiştir. Sigortalı istihdamda yıllık artışın en yüksek olduğu faaliyetlerden biri, bina inşaatı olmuştur. İkamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatında çalışanların sayısı, bir yılda 99 bin 110 kişi artmıştır.
İstanbul'un Payı
Sigortalı ücretli çalışanların yaklaşık yarısı İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa'da yer almaktadır. İstanbul, toplam sigortalı ücretli istihdamın %26,3'ünü oluşturmaktadır. Son bir yılda çalışan sayısındaki en yüksek artış, 110 bin 838 kişiyle Ankara'da, ardından 107 bin 182 kişiyle İstanbul'da gerçekleşmiştir. Haziran itibarıyla sigortalı ücretli kadın çalışan sayısı, geçen yılın aynı ayına göre 160 bin 566 kişi artarak 6 milyon 225 bin 819'a ulaşmıştır. Kadınların toplam sigortalı ücretli çalışanlar içindeki payı ise %31,7 seviyesinde kalmıştır.
Uzman Görüşü
Kamuoyu araştırmacısı Volkan Tebrizcik, Türkiye'deki kayıt dışı istihdam durumuna ilişkin olarak, "Türkiye’de 32,7 milyon kişi çalışırken yaklaşık 8 milyon kişi sosyal güvenlik sisteminin dışında kalıyor. Kayıt dışılık geçen yılın aynı dönemine göre gerilese de yalnızca üç ayda yaklaşık 600 bin kişilik artış yaşanması, 2026’nın ikinci çeyreğinde yeniden dikkat çekici bir yükselişe işaret ediyor" şeklinde değerlendirmelerde bulunmuştur. Bu veriler, Türkiye'deki istihdam yapısının ve sosyal güvenlik sisteminin iyileştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Sonuç
Sonuç olarak, Türkiye'deki kayıt dışı istihdam sorunu, sosyal güvenlik sisteminin kapsamını genişletmeyi ve kayıtlı istihdamı artırmayı gerektirmektedir. Bu durum, hem ekonomik büyüme hem de sosyal güvenlik açısından önemli bir meseledir. Kayıt dışı çalışanların sayısındaki artış, iş gücü piyasasının sağlıklı bir şekilde işlemesi için gerekli önlemlerin alınması gerektiğini göstermektedir. Türkiye'nin istihdam politikalarının gözden geçirilmesi ve kayıt dışı istihdamın azaltılması için etkili stratejilerin geliştirilmesi önem arz etmektedir.
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.