, yurt dışı seyahatlerine ilişkin yeni kurallarını uygulamaya koydu. Bu düzenlemeler, ve çıkarlar açısından risk taşıdığı değerlendirilen kişilerin ülke dışına çıkışını üç yıla kadar engelleyebilecek. Yeni kurallar, özellikle teknoloji ve yapay zeka gibi stratejik alanlarda artan rekabetin etkisiyle, vatandaşların yurtdışına seyahatleri üzerindeki denetimi artırmayı hedefliyor.

Ülke Dışına Çıkış Yasağı

Yeni düzenlemelere göre, yurt dışında bulunduğu sürede Çin'in ulusal güvenliğine veya çıkarlarına zarar verdiği düşünülen kişilerin ülkeden çıkışı üç yıla kadar engellenebilecek. Bunun yanı sıra, sanayi ve teknoloji güvenliği açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilen bireyler de bu kapsamda yer alacak. Sınır görevlilerine, Çin vatandaşlarını "yüksek riskli" kabul edilen ülkelere seyahat etmemeleri konusunda uyarma yetkisi verildi.

Önceki Kısıtlamalar

Çin, geçmişte de yurt dışına çıkışlara yönelik kısıtlamalar uygulamaktaydı. İlk etapta kamu görevlilerini kapsayan bu uygulamalar, zamanla devlet şirketlerinde çalışanları ve bazı sıradan vatandaşları da kapsayacak şekilde genişledi. Pekin'de bir finans kuruluşunda çalışan ve takma adı Xiao Wang olan 32 yaşındaki bir kişi, çalışanların uzun süredir pasaportlarını teslim etmek ve yurtdışına çıkmak için izin almak zorunda olduğunu belirtti. Wang, yöneticilerin çalışanlara "Japonya gibi hassas ülkelere kesinlikle gidilemeyeceğini" söylediklerini aktardı.

Eleştiriler ve İddialar

Georgetown Üniversitesi Asya Hukuku Merkezi İcra Direktörü Profesör Tom Kellogg, genişleyen seyahat kısıtlamalarını "son derece endişe verici" olarak değerlendirdi. Kellogg, bu uygulamaların, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping döneminde artan ideolojik kontrolü yansıttığını ifade etti. Öte yandan, Çin hükümetine bağlı Piyao platformu, yeni düzenlemelerin sıradan vatandaşların seyahatlerini kısıtlamadığını savundu. Platform, bu kuralların yüksek riskli bölgelere yönelik önleyici tedbirler olduğunu ve insanların yasa dışı faaliyetlere karışmasını önlemeyi amaçladığını belirtti.

Çıkış Yasaklarının Artışı

Vatandaşların, haklarında olup olmadığını önceden kontrol edememesi de tartışma konusu oldu. Resmi bildirim yapılmadığı durumlarda, kişiler kısıtlamayı çoğunlukla gerekli belgelere başvurduklarında veya ülkeden ayrılmaya çalıştıklarında öğreniyor. İnsan hakları kuruluşu Safeguard Defenders'ın verilerine göre, 2016 yılında Çin Yüksek Mahkemesi veri tabanında çıkış yasaklarına atıfta bulunan kayıt sayısı 89 iken, bu rakam geçen yıl 188 bin 760'a yükseldi. Çıkış yasaklarıyla ilgili davaların toplam medeni hukuk kararları içindeki oranı da 2019'da yaklaşık yüzde 0,23'ten 2025'te yüzde 7,3'e çıktı. Mahkemelerin giderek daha fazla kararı kamuya açık şekilde yayımlamaması nedeniyle gerçek çıkış yasağı vakalarının bu rakamların da üzerinde olabileceği belirtiliyor. Çıkış yasakları, bireylerin seyahat özgürlüğünü kısıtlayarak, insan hakları ihlalleri açısından endişe yaratıyor. Bu yeni düzenlemelerin, uluslararası alanda nasıl bir yankı uyandıracağı ise merak konusu. Çin hükümetinin bu kısıtlamaları, ülkenin ulusal güvenliğini koruma amacıyla gerekçelendirmesi, uluslararası toplumda tartışmalara yol açabilir. Bu durum, Çin'in dış ilişkilerini ve vatandaşlarının uluslararası seyahatlerini nasıl etkileyeceği açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.