Yunanistan'ın Dış Politikasındaki Kriz

Uluslararası Kriz Araştırmaları Merkezi Başkanı Prof. Dr. İsmail Şahin, 'ın Ege ve 'deki politikalarını detaylı bir şekilde ele aldı. Yunan hükümetinin, Lozan (1923) ve Paris Barış Antlaşmaları (1947) çerçevesinde belirlenen gayri askeri statüdeki Doğu Ege Adaları ve Meis'i silahlandırarak uluslararası yükümlülüklerini ihlal ettiği ifade ediliyor. Bu durum, Yunanistan'ın komşu ülkelerle olan ilişkilerini sürekli bir kriz ortamına sokan popülist bir yaklaşımın sonucu olarak değerlendiriliyor.

Yunan politika yapıcıları, Türkiye'nin uluslararası hukuktan doğan haklarını "saldırganlık" olarak nitelendirerek, bölgedeki güvenlik ikilemini sürekli tırmandırıyor. Bu çerçevede, üzerindeki anlaşmazlıklar, Yunanistan'ın çatışmacı zihniyetinin en belirgin tezahürü olarak öne çıkıyor.

Meis Adası Üzerindeki İddialar

Yunanistan, Türkiye'nin ana karasına yalnızca 2 kilometre mesafede bulunan ve yüzölçümü 12 kilometrekare olan üzerinden Doğu Akdeniz'de yaklaşık 40 bin kilometrekarelik bir Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) talep ediyor. Ancak bu talebin dayanağı olarak gösterilen Sevilla Haritası, uluslararası hukuk açısından geçerli bir belge değil. Uluslararası yargı kararları, küçük adaların kapalı denizlerde orantısız deniz alanı yaratamayacağını net bir şekilde ortaya koyuyor.

Türkiye, Meis Adası açıklarında yürütülen bilimsel çalışmalarla ve yayımlanan NAVTEX duyurularıyla egemenlik haklarını korumaya devam ediyor. Bu durum, Yunanistan'ın haksız deniz yetki alanı iddialarını geçersiz kılmaya yönelik bir strateji olarak değerlendiriliyor. Türkiye, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki işbirlikleri ile Yunanistan'ın Türkiye'yi Doğu Akdeniz'de izole etme hedefini etkisiz hale getiriyor.

Miçotakis'in Meis Ziyareti

Yunanistan Başbakanı 'in Meis Adası'na gerçekleştirdiği üç günlük ziyaret, resmi olarak adanın Yunanistan'a katılışının 83. yıl dönümü vesilesiyle düzenlendi. Ancak, bu ziyaretin zamanlaması ve kapsamı, siyasi bir gösteri olarak değerlendiriliyor. Mayıs 2027 seçimleri yaklaşırken, Miçotakis'in milliyetçi tabana mesaj verme amacı taşıdığı ifade ediliyor.

Ziyaret sırasında Genelkurmay Başkanı Dimitrios Hupis'in de bulunması, bu siyasi etkinliğin dış politika ve güvenlik boyutunu güçlendiriyor. Miçotakis, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz parkı hamlelerine karşılık vermek amacıyla bu ziyareti gerçekleştiriyor.

Yunan Halkının Rahatsızlığı

Ancak, Yunanistan'ın Türkiye'ye karşı sürdürdüğü çatışmacı söylemler, Meis halkı üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor. Nüfusu giderek azalan Meis halkının geçimi, büyük ölçüde Türk halkıyla olan ticaret ve turizm ilişkilerine dayanıyor. Bu nedenle, yerel halk, siyasetçilerin seçim hesapları uğruna Meis'i bir gerilim alanına dönüştürmesinden oldukça rahatsızlık duyuyor.

Atina'nın Stratejik Zorlukları

Yunan halkının büyük bir kısmı, geçim sıkıntısını en büyük sorun olarak görürken, Türk-Yunan gerilimini ana mesele olarak görenlerin oranı oldukça düşük. Bu durum, Atina'nın sürdürdüğü kriz ve gerilim siyaseti ile Yunan toplumunun gerçek gündemi arasında derin bir ayrışma olduğunu gösteriyor.

Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki kriz siyaseti, toplumun gerçek gündemiyle derin bir ayrışma yaratıyor. Yunan halkının büyük bir kısmı geçim sıkıntısını en büyük sorun olarak görürken, Türk-Yunan gerilimini ana mesele olarak görenlerin oranı oldukça düşük.

Sonuç olarak, Yunanistan'ın Meis Adası üzerinden izlediği politikalar, hem iç politikada hem de uluslararası alanda ciddi zorluklar yaratmakta. Türkiye'nin uyguladığı realist stratejiler, Yunanistan'ın bu kriz siyaseti ile başa çıkmasını zorlaştırıyor. Yunanistan'ın, Türkiye ile diyalog ve işbirliği yaparak bölgesel istikrarı sağlaması gerektiği vurgulanıyor.

Türkiye'nin Stratejileri

Ankara, Doğu Akdeniz ve Ege Denizi'nde Yunanistan'ın iç siyasete ve oy kaygılarına dönük popülist kriz söylemlerine karşı realist stratejiler uygulayarak diplomatik ve jeopolitik elini güçlendirmeye çalışıyor. Yunanistan'ın bölgesel dengeleri gerilimi tırmandırarak değiştirme çabaları, Türkiye'nin fiili eylemleriyle boşa çıkarılmış durumda.

Ankara, UNESCO nezdinde tescillenen Deniz Mekansal Planlaması ve sahadaki operasyonel adımlarla proaktif hareket ederek Yunanistan'ın Meis üzerinden kurguladığı maksimalist tezleri geçersiz kılmakta. Yunanistan'ın İsrail teknolojisine dayalı bağımlı ve sınırlı savunma ortaklığı, Türkiye'nin derin deniz sondaj filosu ve yerli savunma sanayisi ile karşılaştırıldığında zayıf kalıyor.

Yunanistan, Türkiye'yi çevreleme arayışları doğrultusunda İsrail gibi bölgesel aktörlerle kurduğu işlevsiz ittifaklara sığınmak zorunda kalıyor. Ancak bu zayıf ortaklıklar, olası bir kriz anında Yunanistan'a aradığı güvenlik garantisini sunmayacak.

Sonuç

Yunanistan'ın Meis Adası üzerinden takip ettiği maksimalist deniz yetki alanı iddiaları ve dış silahlanma projeleri, toplumsal refah ve halkın temel ihtiyaçları göz ardı edilerek ülkenin kıt kaynaklarını heba etmektedir. Milyonlarca dolarlık önleyici füzelerin son derece ucuz taarruz dronları karşısında hızla tükenmesiyle beliren maliyet asimetrisi, Türkiye'nin Mavi Vatan doktrini doğrultusunda gelişen yerli İHA/SİHA kapasitesi, Atina açısından Türkiye'yi krizlerle tehdit etmenin askeri ve iktisadi yükünü sürdürülemez boyutlara taşımaktadır.

Dış güçlerin yörüngesindeki işlevsiz ittifaklara sığınmak yerine, Ankara ile düzenli istişare, hakça paylaşım ve ortak yönetime dayalı bir diyalog zemininde buluşmak, Yunanistan'ın hem uzun vadeli ulusal çıkarları hem de bölgesel istikrar açısından en makul ve rasyonel seçeneği olacaktır.