Almanya'nın önde gelen düşünce kuruluşlarından biri olan , Türkiye'nin dış politikasının artık yalnızca "Doğu ile Batı arasında denge" kavramıyla tanımlanamayacağını vurguladı. Bu analizde, Türkiye'nin 'deki stratejik konumu, Montrö Sözleşmesi ve - savaşındaki diplomatik rolü öne çıkarıldı. SWP, Türkiye'nin bu konulardaki hareket kabiliyetinin daha geniş bir perspektiften değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Türkiye'nin Güçlü Dış Politikasının Temelleri

SWP, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın son iki ay içinde gerçekleştirdiği NATO Zirvesi'ne ev sahipliği ve Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi'ne katılımını örnek gösterdi. Erdoğan, bu temasları Türkiye'nin ekonomik ve stratejik seçeneklerini çeşitlendirme çabası olarak tanımlamıştı. Analiz, Türkiye'nin dış politikasının uzun zamandır "dengeleme" ve "stratejik özerklik" kavramlarıyla tanımlandığını ifade etti. Ancak, Türkiye'nin yalnızca "Doğu'da mı, Batı'da mı durduğuna" odaklanmanın, Ankara'nın gerçek gücünü gözden kaçırmaya neden olabileceği belirtildi.

SWP, Türkiye'nin dış politikasının karmaşıklığını anlamak için, yalnızca coğrafi konumuna bakmanın yeterli olmadığını savundu. Türkiye, hem Batı ile olan ilişkilerini güçlendirmeye çalışırken hem de Doğu ile olan bağlarını derinleştirme çabası içindedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin uluslararası arenada daha aktif bir rol üstlenmesi, dış politikadaki bu dengeleme stratejisinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, Türkiye'nin NATO gibi Batı ittifaklarının bir parçası olmasının yanı sıra, Şanghay İşbirliği Örgütü gibi Doğu merkezli oluşumlarla da ilişkilerini geliştirmesi dikkat çekmektedir.

SWP, Türkiye'nin dış politikasını değerlendirirken, sadece mevcut durumunu değil, aynı zamanda gelecekteki olası gelişmeleri de göz önünde bulundurmak gerektiğini ifade etti. Türkiye'nin uluslararası ilişkilerdeki bu çok yönlü yaklaşımı, gelecekte daha fazla diplomatik başarı elde etmesine olanak tanıyabilir. Türkiye'nin, hem Batı hem de Doğu ile olan ilişkilerini dengede tutarak, uluslararası arenada daha etkili bir aktör olma yolunda ilerlediği ifade edildi.

Karadeniz'deki Özel Konum

Analizde, Türkiye'nin Karadeniz'deki konumu da önemli bir örnek olarak gösterildi. Türkiye, Rusya'ya yönelik Batı yaptırımlarına katılmazken, Moskova ile siyasi ve ekonomik ilişkilerini sürdürdü ve Ukrayna'ya askeri destek sağladı. Ayrıca, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni uygulayarak, savaş gemilerinin Türk Boğazlarından geçişinde etkili bir rol üstlendi. Türkiye, Romanya ve Bulgaristan ile birlikte Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu'nda yer alarak, bölgedeki askeri dengeleri etkileyen bir konum elde etti.

SWP, Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi çerçevesinde Boğazlar üzerindeki yetkilerini kullanarak, Karadeniz'deki askeri dengeleri etkileyen bir aktör haline geldiğini belirtti. Türkiye'nin bu konumu, hem güvenlik hem de stratejik çıkarlar açısından önemli bir avantaj sağlıyor. Ayrıca, Türkiye'nin, Karadeniz'deki askeri işbirlikleri ve diplomatik temasları, Ankara'nın bölgedeki etkisini artıran unsurlar arasında yer alıyor. Türkiye'nin Karadeniz'deki askeri varlığı, bölgedeki güvenlik dinamiklerini şekillendirmekte önemli bir rol oynamaktadır.

Moskova ve Kiev ile İletişim

SWP'nin dikkat çektiği bir diğer nokta ise Türkiye'nin hem Moskova hem de Kiev ile güven çerçevesinde iletişim kurabilme yeteneği. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Karadeniz'den tahılın güvenli geçişi için yeni bir plan üzerinde çalıştıklarını ve Rusya ile Ukrayna ile görüşmeler yürüttüklerini belirtmişti. Türkiye ve Birleşmiş Milletler'in 2022'de aracılık ettiği Tahıl Koridoru, yaklaşık 33 milyon ton Ukrayna tahılının dünya pazarlarına ulaşmasını sağlamıştı. SWP, Türkiye'nin kapasitesinin yalnızca büyük güçler arasında nerede konumlandığı ile ölçülmesinin yetersiz olduğunu ifade etti.

Analiz, Montrö'nün Türkiye'ye Boğazlar üzerinde önemli yetkiler sağlarken, Romanya ve Bulgaristan ile askeri işbirliğinin Karadeniz güvenliğindeki hareket alanını genişlettiğini belirtti. Türkiye'nin Moskova ve Kiev ile sürdürdüğü ilişkiler, Ankara'nın uluslararası diplomatik girişimlerde bulunabilme yeteneğini artırıyor. Türkiye'nin bu diplomatik çabaları, sadece bölgesel değil, küresel ölçekte de önemli sonuçlar doğurabilecek potansiyele sahip. Türkiye'nin, uluslararası ilişkilerdeki bu çok yönlü yaklaşımı, gelecekte daha fazla diplomatik başarı elde etmesine olanak tanıyabilir.

SWP, Türkiye'nin dış politikasındaki bu dinamiklerin, ülkenin uluslararası alandaki rolünü daha belirgin hale getirdiğini ve Türkiye'nin kendi çıkarlarını koruma konusundaki kararlılığını gösterdiğini vurguladı. Türkiye'nin, hem Batı hem de Doğu ile olan ilişkilerini dengede tutarak, uluslararası arenada daha etkili bir aktör olma yolunda ilerlediği ifade edildi. Bu durum, Türkiye'nin dış politikadaki esnekliğini ve stratejik derinliğini artırmaktadır. Türkiye'nin, uluslararası ilişkilerdeki bu çok yönlü yaklaşımı, gelecekte daha fazla diplomatik başarı elde etmesine olanak tanıyabilir.