Başkanı Donald , (NTE) ve konusundaki Çin hakimiyetini kırmak için birçok ülkeyle stratejik ortaklıklar kurma çabasında. Bu kapsamda, Türkiye’nin Eskişehir Beylikova bölgesindeki devasa NTE rezervleri dikkat çekiyor. Türkiye, bu rezervlerin işlenmesi için Ekim 2024 tarihinde Çin ile bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Ancak, NTE’nin hangi ülkede işleneceği konusunda yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle görüşmeler durma noktasına geldi.

Geçtiğimiz hafta, Beylikova’daki NTE rezervinin kamulaştırılması, bu alandaki gelişmeleri yeniden gündeme taşıdı. Türkiye, Rusya ile de benzer görüşmelere girişmiş ancak bu temaslar da sonuçsuz kalmıştı. Şu an Türkiye’nin yeni bir rota belirleyerek ABD ile işbirliği yapma arayışında olduğu ifade ediliyor. ABD ile Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı’nda NTE ile ilgili bir düzenleme olup olmadığı henüz netlik kazanmadı. Ancak, ABD’nin kritik anlaşmaları göz önüne alındığında, Türkiye’nin bu süreçte nasıl bir rol alacağı merak konusu.

Eylül 2025’te imzalanan bir anlaşmanın ardından, ABD merkezli medya kuruluşu Bloomberg, Türkiye’nin NTE rezervlerini geliştirmek için ABD ile müzakerelere başladığını bildirmişti. Trump, Avustralya ile kritik mineraller ve NTE’ler üzerine anlaşmalar yaparak, bu kaynakların işlenmesi konusunda fırsatları değerlendirmeyi amaçlıyor. Ayrıca, Ukrayna’ya mali destek sağlama karşılığında bu ülkenin stratejik yeraltı kaynaklarına öncelikli erişim elde etti.

Beyaz Saray, Güneydoğu Asya ülkeleriyle de maden işletmesinden mıknatıs üretimine kadar geniş bir tedarik zinciri oluşturma çabasında. Türkiye’nin, dünyada 2. sırada yer alan 694 milyon tonluk NTE rezervinin, ülke menfaatleri gözetilerek ekonomiye kazandırılması büyük önem taşıyor. Bu bağlamda, kritik minerallerin işlenmesi için özel bir yasa hazırlığı Orta Vadeli Program’da (OVP) gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 6 Eylül’deki OVP toplantısında, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve Maden Tetkik ve Arama (MTA) gibi kamu kurumlarının enerji alanında daha fazla arama yapması gerektiğini vurguladı. OVP'de enerji ve doğal kaynaklarda arz güvenliğinin artırılması amacıyla, kritik ve stratejik minerallerin üretimini destekleyecek yasal düzenlemelerin yapılacağı ifade edildi. Ayrıca, nadir toprak elementlerinin ekonomiye kazandırılacağına dair bir vurgu yapıldı.

Sonuç olarak, Türkiye’nin NTE rezervleri ve kritik mineraller konusundaki stratejik ortaklık arayışları, hem ABD ile olan ilişkilerini güçlendirme hem de ekonomik menfaatlerini koruma açısından büyük önem taşıyor. ABD’nin bu alandaki politikaları ve Türkiye’nin atacağı adımlar, gelecekteki ve ekonomik kalkınma açısından belirleyici olacak.