'daki Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nden (OMÜ) , uygulamalarının çevresel etkilerini inceleyerek, bu uygulamaların üzerinden oluşturduğu su ve karbon ayak izinin Samsun özelinde kişi başına düşen miktarını hesapladı. Yapay zeka uygulamalarının su ayak izinin yıllık olarak 785 litre ile 2.714 litre arasında değiştiğini ifade eden Demir, Türkiye'deki ortalama günlük su tüketiminin 4.000 litre ile 5.500 litre arasında olabileceğini belirtti.

Su Ayak İzinin Hesaplanması

Prof. Dr. Demir, yapay zeka uygulamalarının su ayak izinin hesaplanmasının teorik olarak mümkün olduğunu, ancak bu hesaplamaların henüz yaygın bir şekilde yapılmadığını vurguladı. Su ayak izinin hesaplanmasında enerji tüketimi ve enerji üretimindeki su kullanımı gibi dolaylı faktörlerin dikkate alınması gerektiğini belirten Demir, büyük dil modelleri ve derin öğrenme ağlarının yüksek enerji tüketimi gerektirdiğini ifade etti. Bu durum, yapay zeka uygulamalarının çevresel etkilerini gözler önüne seriyor.

Samsun'un Nüfusu ve Elektrik Tüketimi

2023 itibarıyla Samsun'un nüfusunun yaklaşık 1,4 milyon olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye'nin toplam elektrik tüketiminin 300 teravatsaat (TWh) civarında olduğu göz önüne alındığında, Samsun'un bu toplamın yüzde 1-2'si kadar elektrik tükettiği varsayılmaktadır. Bu durumda, Samsun'un yıllık elektrik tüketimi 3-6 TWh arasında kabul edilebilir. Bu veriler, yapay zeka uygulamalarının enerji tüketiminin çevresel etkilerini anlamak için önemlidir.

Su Tüketimi ve Karbon Ayak İzi

Prof. Dr. Demir, termik santrallerde 1 kilovatsaat (kWh) enerji başına 0,3-0,6 litre su tüketildiğini belirtti. Bu durumda, Samsun'da elektrik üretimi için yıllık 900 milyon ila 3,6 milyar litre su tüketimi öngörülmektedir. Ayrıca, veri merkezlerinde yıllık 100 bin MWh enerji tüketiminin 200 bin-300 bin metreküp su tükettiği kabul edilirse, bu da 200 milyon litre suya denk gelmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda Samsun'da yapay zeka ile toplam su tüketiminin 1,1 milyar litre ile 3,8 milyar litre arasında olduğu tahmin edilmektedir. Bu veriler, Samsun'daki yapay zeka uygulamalarının su tüketimi üzerindeki etkisini net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Karbon Ayak İzinin Değişkenliği

Yenilenebilir enerji kullanımının artmasıyla karbon ayak izinin düşebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Demir, yapay zeka uygulamalarıyla harcanan suyun miktarının önemine dikkat çekti. Yapay zekanın karbon ayak izinin hesaplanmasında eğitim ve uygulama süreçlerindeki enerji tüketiminin yanı sıra enerji üretiminden kaynaklanan karbon salınımının da dikkate alınması gerektiğini belirtti. Samsun'daki yıllık toplam karbon salınımının 1 milyon 240 bin ton ile 3 milyon 40 bin ton karbondioksit arasında olabileceği öngörülmektedir. Bu, yapay zeka ve enerji üretiminin çevresel etkilerini anlamak için önemli bir veridir. Ayrıca, günlük karbon ayak izinin tahminen 2,4 kilogram ile 5,95 kilogram karbondioksit arasında olabileceği ifade edilmektedir. Bu sonuçlar, yalnızca yapay zeka ve veri merkezlerinden kaynaklanan karbon ayak izini kapsamaktadır. Ulaşım, ev ısıtma ve tarım gibi diğer kaynakların da bu değeri artırabileceği unutulmamalıdır. Yenilenebilir enerji kullanımının artması halinde karbon ayak izinin düşürülebileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda, çevresel sürdürülebilirlik açısından yapay zeka uygulamalarının etkileri daha iyi anlaşılmalıdır. Prof. Dr. Demir, bu hesaplamaların yerel ve ulusal düzeyde enerji politikalarını şekillendirebileceğini vurguladı. Bu nedenle, yapay zeka uygulamalarının çevresel etkilerinin daha fazla araştırılması gerektiğini belirtti. Ayrıca, bu tür çalışmaların, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik açısından önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda, enerji üretiminde kullanılan kaynakların çeşitlendirilmesi ve yenilenebilir enerjiye geçişin hızlandırılması gerektiği ifade edilmektedir. Bu tür önlemler, hem su hem de karbon ayak izinin azaltılmasına yardımcı olabilir ve çevresel sürdürülebilirliği destekleyebilir.