, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Trabzon'da gerçekleştirilen Mavi Diyalog- ve Denizlerde İklim Değişikliği ve Dirençlilik Programı'nda önemli açıklamalarda bulundu. Kurum, iklim değişikliğinin tüm denizleri olumsuz etkilediğini ve okyanusların geleceğinin devasa bir risk altında olduğunu vurguladı. Üç milyardan fazla insanın geçim kaynağının okyanuslara bağlı olduğunu belirten Bakan Kurum, bu ekosistemlerin bozulmasının ekonomik maliyetinin 2050 yılına kadar 400 milyar doları aşabileceğini ifade etti. Eğer gerekli önlemler alınmazsa, dünya çevresel, ekonomik, sosyal ve jeopolitik açıdan ciddi tehditlerle karşı karşıya kalacak.

Bakan Kurum, okyanusların karşı karşıya bulunduğu çok boyutlu sorunların çözümü bakımından mevcut çalışmaların yetersiz olduğunu belirtti. Ancak, Akdeniz ve Karadeniz'deki balık stoklarında yüzde 15 oranında bir iyileşme kaydedildiğini de sözlerine ekledi. Ayrıca, dijital ikiz uygulamaları gibi teknolojik çalışmaların ilerlediğini ve uygulamalarının yaygınlaştığını ifade etti. Bu olumlu gelişmelere rağmen, karşı karşıya olduğumuz büyük sorunları çözmek için çabaların sınırlı kaldığını vurguladı.

Okyanusların Durumu

Bakan Kurum, okyanusların ve denizlerin karşılaştığı sorunların çözümünde mevcut çalışmaların yetersiz kaldığını belirtti. Ancak, Akdeniz ve Karadeniz'deki balık stoklarında yüzde 15 oranında bir iyileşme kaydedildiğini de sözlerine ekledi. Ayrıca, dijital ikiz uygulamaları gibi teknolojik çalışmaların ilerlediğini ve mavi ekonomi uygulamalarının yaygınlaştığını ifade etti. Bu olumlu gelişmelere rağmen, karşı karşıya olduğumuz büyük sorunları çözmek için çabaların sınırlı kaldığını vurguladı.

İklim Değişikliği ve Etkileri

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, iklim değişikliğinin denizler üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Kıyı erozyonu, deniz suyu sıcaklık artışı ve aşırı hava olaylarının günlük yaşamı etkilediğini belirten Uraloğlu, bu durumun can kayıplarına ve ekonomik kayıplara yol açtığını vurguladı. Uraloğlu, denizlerin temizliği ve korunması için atılması gereken adımların önemine de değindi.

Uraloğlu, Türkiye'nin dış ticaretinin yüzde 85'inin deniz yoluyla gerçekleştiğini ve bu alanda sera gazı takibi ile azaltımı için somut adımlar atıldığını belirtti. Türkiye, gemi inşa sanayisinde dünya genelinde önemli bir yere sahip ve bu kapasiteyi yeşil ve akıllı lojistiğe dönüştürmeyi hedefliyor. Bakan, yeşil liman sertifikasına sahip liman sayısının artırılacağını ve bu konuda Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'ndan destek alındığını açıkladı.

Denizcilikte Somut Adımlar

Ulaştırma Bakanı, Türkiye'nin dış ticaretinin yüzde 85'inin deniz yoluyla gerçekleştiğini ve bu alanda sera gazı takibi ile azaltımı için somut adımlar atmaya devam ettiğini belirtti. Türkiye, gemi inşa sanayisinde siparişlerde dünya genelinde 7. sırada yer almakta ve mega yatlarda 2. sırada bulunmaktadır. Gemi geri dönüşümünde ise Avrupa'da lider konumdadır. Bu kapasiteyi yeşil ve akıllı lojistiğe dönüştürmek, kabotajın ikinci yüzyılını Türkiye yüzyılı ile birleştirmek demektir. Gemi kaynaklı emisyonların azaltılması, yeni nesil yakıtlar, enerji verimliliği, limanlarda yeşil dönüşüm ve mavi karbon ekosistemlerinin korunması bakanlığın önceliklerindendir.

Şu anda Yeşil Liman Sertifikasına sahip 4 liman bulunmaktadır. Mevzuatla, yeni inşa edilecek veya mevcut alanını yüzde 25'ten fazla genişletecek belirli kıyı tesislerinin yeşil liman kriterlerine uygun hale getirilmesi zorunlu kılınmıştır. Yani, ülkemizde 2028 sonunda yeşil kruvaziyer limanı, 2030 yılında da yeşil konteyner limanı göreceğiz. Avrupa Birliği tarafından kabul edilen 'Denizcilikte Dekarbonizasyon ve Yeşil Deniz Taşımacılığının Desteklenmesi' projesi ile sektörümüze Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'ndan hibe ve uzun vadeli uygun maliyetli kredi desteği alınmaktadır. Yakın zamanda 2 liman, buradan alacağı hibeler ile limanlarına elektrik ikmal sistemi kuracaktır. Tüm denizcileri bu projedeki hibelerden yararlanmaya davet ediyoruz. Bakan Murat Kurum'un COP31 Başkanlığı döneminde Türkiye'nin üstlendiği ev sahipliği, politikalarını küresel iklim müzakerelerinin uygulama zeminine taşımak için somut bir imkan sunmaktadır.

Mavi Ekonomi ve İş Birliği

Bakan Kurum, ile mücadelede Türkiye'nin önemli bir deneyime sahip olduğunu belirtti. Deniz ve okyanusların korunmasına yönelik politika ve uygulamalarını, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nın 14'üncüsü olan 'Sudaki Yaşam' hedefi doğrultusunda geliştirdiklerini ifade etti. Ayrıca, Türkiye'nin iklim değişikliği ile ilgili uluslararası iş birliğini güçlendirmeye devam edeceğini söyledi.

Kurum, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinden en fazla etkilenen bölgelerden biri olan Akdeniz'de iklim değişikliğine uyum kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla bir merkez kurulması önerisini 2021 yılında gündeme getirmişti. Mutlulukla ifade etmek isterim ki bu hedefe, 2026 yılı itibarıyla ulaştık ve Akdeniz ülkelerinin ortak kararıyla hayata geçirdik.

Sonuç ve Gelecek Vizyonu

Kurum, insanlığın ortak evini korumanın önemine vurgu yaparak, bu konuda atılacak somut adımların gerekliliğini dile getirdi. İklim krizinin kapıda olduğunu ve bu dönemde ne yapılması gerektiğinin önemini vurguladı. Türkiye, denizlerin korunması konusunda edindiği tecrübeleri paylaşmaya ve iş birliğini artırmaya hazır olduğunu belirtti. Başta Avustralya ve Pasifik Ada Devletleri olmak üzere, önceliklerini bilerek; tüm ortaklarla iş birliğini güçlendirmek ve başarılı uygulamaları birlikte yaygınlaştırmak istediklerini ifade etti. Bu vizyonu hayata geçirmek, okyanusları ve denizleri korumak için somut adımlar atmak üzere hep birlikte çalışacaklarını belirtti. Karadeniz, hırçın dalgalarıyla bilinir ve o hırçın dalgalar, rüzgar ne kadar güçlü olursa olsun, rotasını bilenlerin güvenli bir limana ulaşacağını öğretmektedir. İnsanlık olarak rotamız bellidir. Rotamız; temiz denizlerdir. Rotamız; dirençli kıyılardır. Rotamız; çocuklarımıza bırakacağımız daha adil, daha yeşil ve daha mavi bir dünyadır. Toplantının tüm taraflar açısından verimli olmasını dileyen Kurum, katılımcılara teşekkür etti.