(BM) İnsan Hakları Komisyonu, ülkede artan , siyasi gerilim, cezasızlık ve yolsuzluğun siviller ile demokratik geçiş süreci için giderek daha fazla tehdit oluşturduğunu belirtti. Komisyon, Güney Sudan'a gerçekleştirdiği 4 günlük ziyaretin ardından bu önemli uyarıyı yaptı. Ziyaret sırasında, hükümet yetkilileri, siyasi ve güvenlik aktörleri, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, şiddet mağdurları ve insani yardım kuruluşları ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirildi.

Ziyaretin Detayları

Komisyon Başkanı Yasmin Sooka, Jonglei eyaletinin Bor kentinde, çatışmalardan etkilenen bireylerle bir araya geldi. Bu görüşmelerde, kadınlar ve kız çocukları dahil olmak üzere mağdurların cinsel şiddet, öldürme, yerinden edilme ve ailelerinden ayrılma gibi yaşadıkları travmatik olayları anlattıkları ifade edildi. Komisyon, sivillerin öldürülmesi ve yerinden edilmesi, sivil altyapıya yönelik saldırılar, insani yardım faaliyetlerinin aksaması ve yardım çalışanlarına yönelik artan güvenlik tehditleri konusundaki endişelerini dile getirdi.

Güvenlik Sorunları

Jonglei'de BM Güney Sudan Misyonu (UNMISS) devriyesine düzenlenen bir saldırıda 2 barış gücü askerinin hayatını kaybetmesi ve bazı askerlerin yaralanması, hızlı ve bağımsız bir soruşturma yapılması gereken bir durum olarak değerlendirildi. Ülkedeki insani ihtiyaçların artmasına rağmen uluslararası finansmanın yetersiz kalması, yardım kuruluşlarının faaliyetlerini azaltmasına neden oluyor. Komisyon, bu durumun insani operasyonlar ve UNMISS'in sivilleri koruma faaliyetlerine destek sağlanması gerektiğini vurguladı.

Seçim Süreci ve Siyasi Durum

Aralık 2026'da yapılması planlanan seçimler öncesinde siyasi ve sivil alanın daraldığına dikkat çeken Komisyon, barışçıl ve güvenilir seçimler için gerekli koşulların henüz sağlanmadığını belirtti. Ağustos 2026'da yaptığı uyarıyı yineleyen Komisyon, gerekli güvence ve kapsayıcı siyasi diyalog olmadan gerçekleştirilecek seçimlerin yeni çatışmalara yol açabileceği ve ağır suçların işlenme riskini artırabileceği konusunda uyarıda bulundu. 2018 yılında imzalanan Yeniden Canlandırılmış Barış Anlaşması'nın uygulanmasında ciddi gecikmeler yaşandığını ifade eden Komisyon, ülkedeki tüm ilgili siyasi aktörlerin, sivil toplumun, kadınların ve gençlerin dahil olacağı kapsayıcı bir siyasi diyalog çağrısında bulundu.

İnsan Hakları İhlalleri ve Cezasızlık

Komisyon ayrıca ciddi ihlalleri ile cezasızlık ve yolsuzluk konularına da dikkat çekerek, adalet kurumlarının güçlendirilmesi, hesap verebilirliğin sağlanması ve kamu kaynaklarının şeffaf bir şekilde yönetilmesi gerektiğinin altını çizdi. Ziyaret sırasında elde edilen bulgular, Komisyonun devam eden incelemelerine dahil edilecek ve Şubat 2027'de BM İnsan Hakları Konseyi'ne sunulacak raporda kullanılacaktır.