İzmir’in ilçesinde, bu yıl 42. kez düzenlenen Ödemiş Milli Fuarı, çeşitli etkinliklerle devam ediyor. Bu kapsamda, Ödemiş Yıldız Kent Arşivi’nde (ÖYKAM) "Cumhuriyetin Dünü ve Bugünü" başlıklı bir söyleşi gerçekleştirildi. Etkinlikte eski turizm ve tanıtma bakanı, Vakfı Başkanı ve araştırmacı-yazar Dr. Alev Coşkun, Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihsel gelişimini ele aldı. Söyleşiye Ödemiş Belediye Başkanı Mustafa Turan ve eski belediye başkanı Mehmet Eriş de katıldı. Coşkun, muhalefete yönelik 1994 yılına dair bir uyarıda bulunarak, 1970'lerde Bülent Ecevit'in izlediği gibi, halka gitmenin dışında bir çıkış yolu bulunmadığını ifade etti.

Ödemiş’in Tarihsel Rolü

Alev Coşkun, konuşmasında Ödemiş’in Milli Mücadele dönemindeki kritik rolüne vurgu yaptı. Cumhuriyet’in ilanı ve kazanımlarını anlatarak, 1950 yılında Demokrat Parti’nin iktidara gelmesiyle birlikte yaşanan çözülmelere dikkat çekti. Coşkun, “Demokrat Parti, özgürlük sloganlarıyla iktidara geldi ancak CHP’nin tüm mal varlıklarına el koydu. 1953’te Halkevleri'ni kapattı. Adnan Menderes, milletvekiliyken Halkevleri'ni çok överdi ama kapatırken 'faşist' dedi. Bağımsızlık savaşında Cumhuriyet kuruldu, ancak bu kazanımlar zamanla budandı. Demokrat Parti, Köy Enstitüleri'ni kapattı ve basına baskı uyguladı,” dedi. Ayrıca, muhalefet lideri İsmet İnönü’ye yönelik saldırılar ve 1960’a gelindiğinde yaşanan olaylar hakkında bilgi verdi.

1960’lar ve Siyasi Gelişmeler

Coşkun, 1960 yılında Meclis Tahkikat Komisyonu’nun kurulması ve 27 Nisan 1960’ta yaşanan öğrenci hareketlerine de değindi. O dönemde, askeri idarenin hükümete el koyduğunu ve 1961 yılında Kurucu Meclis’in oluşturulmasıyla birlikte en demokratik anayasanın yapıldığını belirtti. 1961 Anayasası'nın getirdiği özgürlük ortamının, sol düşüncenin gelişmesine katkı sağladığını ifade etti. 1971 yılında 12 Mart Muhtırası ile karşılaşıldığını ve Bülent Ecevit’in bu duruma karşı istifa ettiğini hatırlattı. 1973 seçimlerinde yeni CHP’nin öne çıktığını ve 1974 Kıbrıs olayının Türk siyasetinde bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.

Halka Dönme İhtiyacı

Coşkun, Kıbrıs’ta Türkiye’nin Yunanistan ve İngiltere’ye karşı kazandığı zaferin, süper güçleri bir araya getirdiğini belirtti. 1977 seçimlerinde Ecevit’in CHP’sinin birinci parti olmasına rağmen, yaşanan saldırılar ve terör olaylarının ardından 12 Eylül 1980 darbesinin geldiğini ifade etti. Bu süreçte sol partilerin kapatıldığını ve 10 yıl boyunca siyasi yasakların sürdüğünü hatırlattı. 1994 yerel seçimlerinde sol partilerin toplamda yüzde 42 oy aldığını, ancak Refah Partisi’nin adayı Erdoğan’ın yüzde 22.5 ile kazandığını belirtti. Coşkun, “Bugün de aynı mücadele devam ediyor. Halka dönmek lazım, ' ne diyor?' demek lazım. Yeni parti gerçekten halkın kurduğu parti midir?” diyerek, halkın önemine vurgu yaptı.

2026 Yılı ve Gelecek

Dr. Alev Coşkun, yılına dair değerlendirmesinde Yüksek Seçim Kurulu’nun yetkileri dahilinde olan parti seçimlerinin mahkemeye verilmesi gerektiğini vurguladı. “Bunun altından nasıl çıkacağız? 1970’lerde, 1977’lerde Ecevit’in denediği yoldur; halka gitmek, halktan güç almaktır. Başka çıkışımız yok. Umutsuz değiliz,” diyerek, halkın gücüne olan inancını dile getirdi. Söyleşinin sonunda Ödemiş Belediye Başkanı Mustafa Turan, Coşkun’a çiçek takdim etti. Etkinlik sonrası Alev Coşkun, Cumhuriyet tarihine ve Aydınlanma devrimlerine ışık tutan eserlerini okurları için imzaladı.