Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, 2026 yılı itibarıyla gerçekleştirdiği denetim faaliyetleriyle büyük ölçekli vergi mükelleflerine yönelik inceleme oranını yüzde 31,3 seviyesine yükseltmiştir. 'ndan elde edilen bilgilere göre, VDK, yüksek gelir grubundaki mükellefler üzerinde yoğunlaşarak, bu kişilerin vergisel yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlamak amacıyla çeşitli denetim yöntemleri uygulamaktadır.

Denetim Oranları ve Geçmiş Yıllarla Karşılaştırma

Bu yıl, büyük ölçekli mükelleflerin yaklaşık üçte biri, yani yüzde 31,3'ü vergi incelemesine tabi tutulmuştur. Bu oran, her üç büyük mükelleften birinin denetim altında olduğunu göstermektedir. Önceki yıllarda bu oran yalnızca yüzde 11 civarındaydı. Ayrıca, orta ölçekli mükelleflerde denetim oranı yüzde 7,3, küçük ölçekli mükelleflerde ise yüzde 1,1 olarak belirlenmiştir. Orta ölçekli mükelleflerin denetiminde genellikle izaha davet yöntemi, küçük ölçekli mükelleflerde ise uyarı amaçlı gözetim uygulamaları tercih edilmektedir.

Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı

Başkanlık, yüksek gelir grubundaki mükelleflerin 2025 yılı kazançlarına ilişkin beyanlarını doğru bir şekilde vermeleri için 2'nci Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı'nı başlatmıştır. Bu program çerçevesinde, mükellefler tarafından artırılan matrah toplamı 48,7 milyar liraya ulaşmıştır. Ayrıca, gözetim altına alınan yüksek gelir grubundaki mükellef sayısı 16 bin 307 olarak kaydedilmiştir.

Mükellef Gruplarının Analizi

Bu çalışma kapsamında, mükellefler iki ayrı gruba ayrılmıştır. Birinci grupta, Türkiye'nin en büyük 42 bin firmasında ortaklığı bulunan kişiler yer almakta, bu kişilerin gelir vergisi tutarlarının risk analizi ile belirlenen kazançlarıyla uyuşmadığı tespit edilmiştir. İkinci grupta ise herhangi bir şirkete ortaklığı bulunmayan ancak lüks yaşam tarzı ile ödedikleri vergiler arasında dengesizlik olan kişiler bulunmaktadır.

İlk Kez Beyanname Veren Mükellefler

Gözetim kapsamına alınan yaklaşık 7 bin mükellefin, geçmiş dönemde hiç beyanda bulunmadığı belirlenmiştir. Bu kişilerin büyük bir kısmı, gözetim çalışmaları sonucunda ilk kez beyanname vererek gelirlerini bildirmiştir. Gelir vergisi beyanındaki artış 6,7 milyar lira, bu kişilerin ortak olduğu şirketler tarafından yapılan vergi kesintisi matrahındaki artış 4,2 milyar lira, ortak oldukları şirketlerin kurumlar vergisi matrahındaki artış ise 33,9 milyar lira olarak kaydedilmiştir.

Bakan Şimşek'in Değerlendirmesi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, teknolojinin etkin kullanımıyla vergi denetim kapasitesinin önemli ölçüde arttığını vurgulayarak, "Vergide adaleti artırmaya yönelik çalışmalarımız kapsamında denetim kapasitemizi büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere yöneltiyoruz. Bu mükelleflerimizi, vergiye gönüllü uyuma davet ediyoruz," şeklinde açıklamalarda bulunmuştur.